Ofiary z ludzi u Słowian.

19989307_1500154600040735_566667639364876536_n

 

„Ofiara” – obraz z 1922 r. przedstawiający pogański obrzęd składania w darze bóstwu życia młodej kobiety. Z przekonaniem o takich praktykach namalował go Marian Wawrzeniecki – uchodzący za znawcę prastarych wierzeń. Współcześni oskarżali go też o lubowanie się w ukazywaniu okrucieństwa i szafowanie erotyką. Potężny idol kojarzy się z posągiem Światowida i kolosami z Wyspy Wielkanocnej.

 

Wczoraj na FB pojawił się ciekawy wpis na stronie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie pobudził dużą dyskusję a to za sprawą malowidła Ofiara z 1922 namalowanego przez Mariana Wawrzenieckiego.

Autorzy strony nie poszli na łatwiznę i przedstawili obszerny przypis do swojego wpisu. Zapraszam do lektury.

—————————————————–

Cieszymy się, że nasz wpis (dość podchwytliwy) wywołał dyskusję. Tym bardziej, że inspiracją była sztuka! Przecież to jest jedna z jej ról – wzbudzanie emocji. Szkoda tylko, że czasami wzbudza tak skrajne emocje, a nie zawsze stanowi inspirację do poszukiwań wiedzy.

A jak to z tymi ofiarami wśród Słowian było? Tak jak napisaliśmy, niegdyś powszechnie twierdzono, że one były. Wynikało to raczej nie z badań naukowych, a z przekonania, że dla politeizmu fakt tak byłby rzeczą oczywistą. Dziś jednak pojawia się wiele głosów temu przeczących. Jednak rzadko w dyskusjach na ten temat (i nie tylko niestety) pojawiają się konkretne argumenty oparte na przesłankach źródłowych i ustaleniach badaczy stanowiących efekt krytycznej pracy ze źródłami.

Źródła pisane wspominają o tym, iż Słowianie składali ofiary z ludzi. Zapewne o takim obyczaju pisze autor bizantyńskiego podręcznika do strategii „Strategikonu” ze schyłku VI w. Wspomina on o tym, że kobiety Słowian południowych rzucają się na płonące stosy poległych wodzów i w ten sposób giną. Interpretowane jest to z reguły jako właśnie przykład ofiary z ludzi – były raczej do tego przymuszane.
Piszący w drugiej połowie X w. Leon Diakon w swoim dziele przy okazji opisu kolejnej wojny bizantyńsko-ruskiej wspomniał o tym, iż Rusini po jednej z bitew na wielkich stosach palili swoich poległych i starożytnym zwyczajem poświęcają jednocześnie jeńców – zarówno mężczyzn jak i kobiety. W innym miejscu wspomina o zwyczaju składania przez Słowian w ofierze noworodków oraz kurczaków, które topiono w Dunaju. Piszący w I poł. X w. perski podróżnik Ahmad ibn Rustah Isfahan wspomniał o tym, iż Słowianie wschodni mają w zwyczaju poświęcać kobiety. Również „Powieść minionych lat” pisze o istnieniu takiego obyczaju. Miał go kultywować nie kto inny jak Włodzimierz I Wielki – książę kijowski, który krótko potem przyjął jako pierwszy władca Kijowa chrzest. Źródło to wspomina także o poświęcaniu dziewic.

Dość sporo informacji o składaniu ofiar z ludzi wśród Słowian mamy w odniesieniu do plemion połabskich na przełomie X i XI w. Wspomina o tym Thietmar z Merseburga. W 990 r. Wieleci-Lucicy mieli, wg kronikarza, złożyć w ofierze dowódcę zdobytego wcześniej wspólnie z Czechami nieznanego z nazwy grodu). W innym miejscu swej kroniki wspomina on o tym, iż Obodrzyci składali ofiary z ludzi w Radogoszczy. Także inni ówcześni pisarze (m.in. Brunon z Kwerfurtu, Helmold z Bozowa) wspominają o takich praktykach. Najczęściej złożenie w ofierze odbywało się poprzez ścięcie głowy. Ofiarą był obcy, z reguły chrześcijanin, często misjonarz.

Oczywiście można zarzucić autorom tego rodzaju zapisek stronniczość. W większości przecież wywodzili się oni z kręgów kościelnych, więc celowo mogli fałszować obraz spokojnych Słowian. Takie stanowisko nie jest jednak do końca uzasadnione, ponieważ informacje o tym wywodzą się ze zbyt różnych środowisk i z różnych okresów. Zresztą, jak wskazaliśmy powyżej, przytaczają je nie tylko chrześcijanie.

Argumentów na potwierdzenie tezy o występowaniu obyczaju składania ofiar z ludzi dostarcza również archeologia. Jako takie uznaje się pochówki luźnych czaszek z wgnieceniami. Znamy je np. z Rugii z okolic dawnego ośrodka kultu słowiańskiego, Arkony. Być może ofiary przed śmiercią były ogłuszane, utaczano z nich krew i potem odcinano głowę. Krew jak się zdaje mogła mieć znaczenie dla innych symbolicznych rytuałów. Kolejnym dowodem są spotykane niekiedy na terenach Ukrainy czy Słowacji całe serie pochówków w kolistych jamach określanych niekiedy właśnie jako ofiarnicze. Najczęściej są to szkielety męskie, najczęściej o odmiennym etnosie. Być może archeologiczną pozostałością po tym obyczaju się niektóre znane szkielety ze śladami skrępowań.

Jak widać źródła wyraźnie wskazują na istnienie tego obyczaju wśród Słowian. Nie byłoby to zresztą niczym szczególnym w ówczesnych czasach i nie świadczyłoby to o żadnym ich „zdziczeniu” (jak ktoś to napisał w dyskusji). Tego rodzaju praktyki były normą wśród religii politeistycznych. Ofiary z ludzi składali niekiedy Grecy, o wiele częściej czynili to Rzymianie. Nawet celtyccy Druidzi składali ofiary z ludzi. Wyobrażacie sobie w takiej sytuacji dobrodusznego Panoramiksa z komiksów o Asterixie i Obelixie? Ofiary z ludzi znane były u Germanów, u Skandynawów, Prusów, wśród wielu ludów Europy. Zresztą nie tylko Europy! Wspomnijmy choćby o Majach (przecież jeszcze do niedawna uznawanych za wyjątkowo spokojnych i stroniących od tego typu praktyk), Aztekach i innych ludach prekolumbijskiej Ameryki. Azja też nie była wolna od tego typu rytuałów. Pamiętać jednak należy, że to co dziś wydaje się nam szokujące w tamtych czasach takowym nie było. Inny był system wierzeń, inna mentalność. Pojęcie humanitaryzmu, jakie znamy od oświecenia wówczas w ogóle nie było znane.

Jeśli więc komuś zaburzyliśmy sielankowy obraz naszych przodków to powtarzamy raz jeszcze – Słowianie nie byli w tym odosobnieni. Na podstawie źródeł można raczej wysunąć tezę, iż praktyki te mimo wszystko nie były wśród Słowian zbyt powszechne, a uciekano się do nich tylko w chwilach szczególnych.

Na specjalną uwagę zasługuje sam Marian Wawrzeniecki (1863-1943), twórca zaprezentowanego obrazu pt. „Ofiara”. Był on malarzem (uczniem samego Matejki), rysownikiem, archeologiem, religioznawcą, teoretykiem sztuki, członkiem współpracownikiem Komisji do Badań nad Historią Sztuki i Komisji Antropologicznej Akademii Umiejętności w Krakowie. Uchodził za specjalistę w zakresie słowiańszczyzny, przede wszystkim w zakresie dawnych wierzeń. Sam sygnował często swoje prace swarzycą – lewoskrętną swastyką, pradawnym symbolem przychylności bogów, szczęścia i zwycięstwa. Był członkiem grupy artystycznej zwanej Szczepem Rogatego Serca, której członkowie inspirowali się w swojej twórczości właśnie kulturą Słowian. Wprawdzie nie był członkiem Koła Czcicieli Światowida, założonej w 1921 grupy religijnej odwołującej się do wierzeń pogańskich, jednak zaliczyć go należy do grona jej zwolennikiem. Jak chcą niektórzy był zwolennikiem podnoszonej niekiedy w dwudziestoleciu międzywojennym kwestii przywrócenia publicznego obchodzenia niektórych obrzędów religii słowiańskiej. Dziś uznawany jest za jednego z prekursorów polskiego rodzimowierstwa słowiańskiego.


 

Podsumowując oraz przestrzegając z góry przed atakami. Należy pamiętać, że w wielu przypadkach to nie wiara jest winna jakimś zbrodniom, a sami ludzie. Fanatycy, nieuki często przez pryzmat wiary podejmowali decyzję w imię dobra innych i swojego. Nie ma jednoznacznych dowodów na to że słowianowierstwo składało ofiary z ludzi, a odłamów wiary dawnej było więcej, na wiele z nich wpływały inne wierzenia także pogańskie, ale także monoteistyczne, gdzie ofiary z ludzi i zwierząt były składane.

Należy także wziąć pod uwagę istnienie pogańskich sekt, wiarołomców którzy dostosowywali wiarę pod siebie, aby gromadzić władzę i bogactwo. Jest to zbyt ludzkie aby nie brać pod uwagę, szczególnie patrząc na chrześcijan.

Droga do prawdy to nie świeża asfaltowa droga, a stara droga z wieloma dziurami.

Nie traćcie wiary! Chwała Bogom! 🙂


 

Źródło:

https://www.facebook.com/v2.3/plugins/post.php?app_id=249643311490&channel=https%3A%2F%2Fstaticxx.facebook.com%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2Fr%2F0sTQzbapM8j.js%3Fversion%3D42%23cb%3Df1817cf02181b6%26domain%3Dslowianowierstwo.wordpress.com%26origin%3Dhttps%253A%252F%252Fslowianowierstwo.wordpress.com%252Ff3b9bec43cb82f2%26relation%3Dparent.parent&container_width=0&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmpppgniezno%2Fphotos%2Fa.156300191092856.34184.156298634426345%2F1500154600040735%2F%3Ftype%3D3%26theater&locale=en_US&sdk=joey&width=552

za: https://slowianowierstwo.wordpress.com/2017/07/16/ofiary-z-ludzi-u-slowian/

Pieronie, czyli nasze święte góry pogańskich bogów.

 

Wyobrażenie Peruna, boga burzy i błyskawic. Możliwe, że oddawano mu cześć także na Śląsku ©Wikipedia/M. Priesniakow

Przed wiekami mieszkańcy Śląska i Zagłębia często oddawali cześć bogom na szczytach gór i wzgórz. Ślady wierzeń 
tamtych dni przetrwały w zapiskach kronikarzy i w ludowej tradycji, bywają też odkrywane przez archeologów.

Pierwsze dni po
wiosennej równonocy to dobry czas, by zastanowić się, co też wiemy o przedchrześcijańskich wierzeniach naszych przodków. Nawet jeśli nasza wiedza jest tu dalece niepełna, ba – szczątkowa, gdyż upływ stuleci zrobił swoje. Tym bardziej że przez te wieki, jakie minęły od czasu chrystianizacji, kapłani nowej wiary zrobili wiele, by zniszczyć, zohydzić, a przynajmniej skrzętnie zamaskować relikty dawnej.

Nie wiemy więc dziś dokładnie, jakim to bóstwom oddawano cześć na praśląskiej górze Ślęży. Bo co do tego, że oddawano, nie ma najmniejszej wątpliwości. Historycy domniemują wręcz, że to słynną śląską górę miał na myśli rzymski historyk Tacyt, pisząc w swym dziele „Germania” o świętym gaju plemienia Nahanarwalów.

Dużo, dużo później, już w średniowieczu, istnienie sanktuarium na Ślęży zaświadczył kronikarz Thietmar z Merseburga: „Owa góra wielkiej doznawała czci u wszystkich mieszkańców z powodu swego ogromu oraz przeznaczenia, jako że odprawiano na niej przeklęte pogańskie obrzędy”. Do naszych czasów przetrwali w masywie Ślęży milczący świadkowie jego tajemniczej przeszłości: niezwykłe kamienne posągi. Co lub kogo miały wyobrażać? Nie wiemy. Ale ich twórców dopatrywać się można w Celtach. Dla rzeźb ze Ślęży znaleziono analogie – daleko, daleko, na Półwyspie Iberyjskim. Zaś posągi to nie wszystko – tak na samej Ślęży, Sobótką też zwanej, jak i na innych wierzchołkach masywu, Raduni i Wieżycy, znajdują się pozostałości kamiennych obwałowań. Czyżby otaczały one dawne miejsca kultu? Nazwa Radunia sama z siebie jest interesująca – gdyż wiadomo, że na dawnej, pogańskiej Rusi istniało święto zwane Radunica. Obchodzono je wiosną i poświęcone było pamięci zmarłych. Ciekawe, że na bliższym nam Śląsku (pradawna Ślęża to Dolny Śląsk, który wichry historii jak na razie rozdzieliły z Górnym) napotkamy nazwy Raduń i Radunia. To wsie na północno-zachodnich kresach województwa śląskiego, dwadzieścia parę kilometrów od Tarnowskich Gór.

Zaś na Górnym Śląsku, na Śląsku Cieszyńskim, w Zagłębiu Dąbrowskim i na Jurze napotkamy też inne święte góry tych, co żyli na tych ziemiach przed nami. Jedno z tych miejsc to góra Łubianki. Słyszeliście Państwo o takiej? Zapewne nie – kto o niej wie, może być dumny ze swego lokalnego patriotyzmu lub opanowania regionalnej geografii. Osada Łubianki to obecnie przysiółek Myszkowic w powiecie będzińskim, zaś wznosząca się nad nim góra o tej samej nazwie (zwana też po prostu Łubianką) to ni mniej, ni więcej, tylko najwyższe wzniesienie we wschodniej części Wyżyny Śląskiej! Doskonała więc lokalizacja dla ośrodka kultu. I jak głosi lokalne podanie, spisane w latach 20. czy na początku lat 30. ubiegłego wieku przez Mariana Kantora-Mirskiego, faktycznie znajdowała się tam przed wiekami pogańska świątynia. Spalić ją miał pewien rycerz – desperat, przypłaciwszy zresztą swój czyn życiem. Dziś w drzemiących u stóp świętej góry Łubiankach, gdzie czas wydaje się stać w miejscu, ale starzy ludzie odchodzą jak wszędzie, nikt już chyba nie pamięta tej legendy. Chwała więc znanemu badaczowi historii Zagłębia, który później zginął w hitlerowskim obozie koncentracyjnym, za to, co zdążył utrwalić na piśmie…

Jakiemu jednak pogańskiemu bóstwu oddawano cześć na górze Łubianki? Tego niestety nie wiemy. W lepszej jednak sytuacji jesteśmy w przypadku Lędzin, nad którymi góruje słynny Klimont. To wyniosłe, dominujące w okolicy wzgórze, którego wierzchołek zajmuje obecnie kościół pod wezwaniem świętego Klemensa (skądinąd budzący interesujące skojarzenia z dziedziny pierwocin chrześcijaństwa na Śląsku) nosi jeszcze inną nazwę: Piorunowa Górka. Tę zaś można bezpośrednio odnosić do Peruna, boga burz i błyskawic, jednego z najważniejszych, najpotężniejszych bóstw w wierzeniach dawnych Słowian. Do jego imienia może również nawiązywać nazwa pobliskiego przecież Lędzinom Bierunia. O Perunie to zapewne pisał historyk Prokop z Cezarei w VI wieku: „Uważają bowiem, że jeden tylko bóg, twórca błyskawicy, jest panem całego świata i składają mu w ofierze woły i wszystkie inne zwierzęta ofiarne”. Można się też spotkać z hipotezą, że słowiański Perun to nie kto inny, jak sławny germański Thor, Donarem też zwany, którego kult dotarł na Ruś – skąd zapewne rozprzestrzenił się dalej – wraz z wikingami, Waregami tam zwanymi. Czy w sanktuarium na Piorunowej Górce naprawdę znajdowały się dwa posągi? Jeżeli tak, to jeden z nich podobny mógł być do drewnianego wyobrażenia Peruna z Kijowa. Średniowieczna ruska „Powieść minionych lat” opisuje go „z głową srebrną i wąsem złotym”. Kim był drugi? Czyżby to występujący w mitologii Słowian Porenut, w imieniu którego znawcy tematu doszukują się słowa Pioruniec lub Piorunic, a mający być synem Peruna? Ale chodzić też mogło o jeszcze jedną, trzecią postać gromowładnego boga – o zbrojnego Rujewita. Jednak to oczywiście tylko przypuszczenia, zwłaszcza że tradycja wie swoje i mówi, że owym drugim bóstwem był Radegast. Niezbitym natomiast faktem jest, że głęboko zakorzenione, niegdyś wyjątkowo ciężkie przekleństwa, utożsamiane wręcz ze Ślązakami i śląskością, jak „Pieronie!”, „O pierona!” czy „Jeronie, pieronie!”, w oczywisty sposób nawiązują do imienia dawnego, piorunowego boga.

Góra Świętej Doroty w Będzinie-Grodźcu, popularnie Dorotką zwana, jest kolejnym wyniosłym wzgórzem Wyżyny Śląskiej, co do którego z dużym prawdopodobieństwem możemy stwierdzić, że istniał ongiś nad nim pogański ośrodek kultu. Tak przynajmniej głosi dość już rozpowszechniona tradycja. Badania archeologiczne jak do tej pory nie potwierdziły tego faktu. Ale też mu nie zaprzeczyły. Nie przeprowadzono ich wciąż w najważniejszym miejscu, czyli w stojącym na szczycie kościele pod wezwaniem Świętej Doroty. Tymczasem właśnie wykopaliska na terenie tej świątyni mogłyby przynieść najciekawsze, by nie rzec sensacyjne rezultaty. Sam kościół św. Doroty jest stosunkowo młody, może się pochwalić „zaledwie” XVII-wieczną metryką. Ale nie można wykluczyć, że jego poprzedniczką była starsza, średniowieczna jeszcze świątynia. Tę zaś mogła poprzedzać domniemana świątynia przedchrześcijańska, której śladów odnalezienie byłoby liczącym się archeologicznym odkryciem, podobnie jak było nim odkrycie reliktów pogańskiego chramu pod katedrą we Wrocławiu.

I jeszcze coś: otóż w samej nazwie Dorotka, podobnie jak i w innej nazwie tej góry – Tabor, również już za chrześcijańskich czasów nadanej, pobrzmiewać się zdaje imię boga Thora. Chrześcijańskie nazwy mogły celowo nawiązywać do pogańskich, podobnie jak daty wprowadzanych chrześcijańskich świąt nieraz wiązano ze świętami obchodzonymi przez wyznawców dawnych wierzeń. Papież Grzegorz I Wielki na przełomie VI i VII wieku po Chrystusie nakazał stawiać chrześcijańskie kościoły, a przynajmniej kaplice, w miejscach, gdzie wcześniej czcili swe bóstwa poganie.

Natomiast komu innemu niźli bogu piorunów oddawano cześć na jurajskim wzgórzu nad Żarkami, którego wierzchołek wieńczą dziś ruiny kościółka św. Stanisława. I w te okolice dotarł przed laty niestrudzony Kantor-Mirski. Zwrócił uwagę m.in. na to, że nazwa Żarki bywa wywodzona od żarów, jak określano drewniane stosy, na których palono niegdyś zmarłych, a gdzieś między Jaworznikiem a Łutowcem odnalazł tajemniczy posąg kamienny, tak zwaną babę. Rzeczone zaś wzniesienie opisał wielce sugestywnie: „Gdy staniesz na tem wzgórzu obok ruin, to w poszumach wichru, który tu stale wyprawia swe nieokreślone harce, zda ci się, że słyszysz pogrzebne licedranie pogańskich płaczek, pląsających koło mar, że słyszysz gwar tryzn na pogrzebach wojów, że dochodzi cię przeraźliwy jęk duszonych wdów, przebijanych oblubienic nieboszczyków. Przerażony tą mową wichru, szczególnie gdy o wieczorze znajdziesz się samotnie na wzgórzu, tulisz się do murów kościółka i uspokaja cię szum inny, co płynie od starej lipy”.

Być może autorska wrażliwość faktycznie pomogła odgadnąć naturę sił nadprzyrodzonych, którym oddawano cześć w tym miejscu. Dość oczywistą podpowiedź stanowi tu bowiem sama nazwa wzgórza. Zowie się ono Laskowiec. To powszechne wśród Słowian imię demona lasów. Laskowiec miał się ukazywać ludziom w postaci zwierzęcej, na przykład wilka czy puchacza, ale i jako zawirowanie wiatru, przy czym miał też wyć i rżeć, śmiać się i śpiewać. Niczym wiatr na wyniosłym jurajskim wzgórzu…

Nawiasem mówiąc, na Jurze mamy więcej miejsc, które być może przechowały w swoich nazwach pamięć o dawnych wierzeniach – jak Lelów, który bywa kojarzony z rzekomymi bliźniaczymi bóstwami Lelum i Polelum, czy też Góra Żmijów tuż koło Kroczyc, nieodparcie przywodząca na myśl słowiańskiego Żmija.

Mają też kultowe góry nasze Beskidy. Oto koło Bielska-Białej, na szczycie Palenica ponad doliną Wapienicy, istnieje zagadkowy kamienny krąg otoczony fosą. Odkrył go przed laty prof. Jerzy Szydłowski. Oku tego wytrawnego archeologa nie umknęło pokrewieństwo, ewidentnie łączące obiekt na Palenicy z sanktuariami na Ślęży i Łysej Górze.

Zaledwie kilka kilometrów od Palenicy, pomiędzy Klimczokiem a Błatnią, znajduje się nie mniej tajemnicza góra Stołów. Natkniemy się tam nie tylko na cały kompleks kamiennych kopców, ale i pionowy, kamienny blok zwany „Jackiem”, na którym wyryto nierozszyfrowane jak dotąd znaki. Jeden z nich to ukośny krzyż X – znak występujący także na głazach góry Ślęży.

autor: Tomasz Borówka 25 marca 2017

za: http://www.dziennikzachodni.pl/serwisy/historia/a/pieronie-czyli-nasze-swiete-gory-poganskich-bogow,11919339/

 

Armagedon dla katolikopolaków czyli gadzinówka Zionzeitung GW promuje Słowiańszczyznę… – blog polski

. . . Nigdy bym się nie spodziewał, że w sukurs w promowaniu Słowiańszczyzny przyjdzie nam gadzinówka Szechtera. I że ja będę jej artykuły publikował u mnie. I że będę z nich się cieszył. A jednak.…

Źródło: Armagedon dla katolikopolaków czyli gadzinówka Zionzeitung GW promuje Słowiańszczyznę… – blog polski

Kaz Dziamka – Hołd Słowianom

Nagranie dla blogu „Przemex”

Utwór ten, „Stalowa woda”, skomponowany został przez legendarnego już gitarzystę polskiego Bohdana Kendelewicza i wykonany przez równie legendarny zespól Tajfuny. Niestety, Bohdan zmarł kilka lat temu.

Ten instrumentalny przebój zawsze kojarzył mi się z magicznym światem słowiańskiej kultury, z jej respektem dla dziewiczej natury, szczególnie z jej traktowaniem czystej wody w jeziorach i rzekach jako coś świętego, jako „sanctum”. Dla mnie dzikie, czyste jezioro w otoczeniu pierwotnych borów i gajów jest nieporównywalnie cenniejsze niż największe, najbardziej wystawne, kapiące złotem świątynie religijne: kościoły, katedry, meczety, synagogi.

Nie jestem zawodowym muzykiem, ale chciałbym bardzo skomponować utwór instrumentalny o Słowianach, tak magiczny jak ten, który skomponował Jerry Lordan o Apaczach.

Pozdrawiam z Kraju Apaczów, którzy byli ostatnimi wolnymi Amerykanami – podobnie jak Słowianie z wielu terenów obecnej Polski byli tysiąc lat temu ostatnimi wolnymi „Polakami”.

 

Piękny utwór, w zasadzie nie mam nic do dodania, mogę jedynie serdecznie podziękować za poświęcony czas i trud włożony w nagranie go specjalnie dla mojego blogu.

przemex

Rosjanie o Polakach: „To nasi bracia Słowianie”

WIERNI POLSCE SUWERENNEJ

340857-LargeChoć w rosyjskich mediach pojawiają się informacje wskazujące na antyrosyjskie nastroje w naszym kraju, to wielu Rosjan nie daje im wiary.

View original post 181 słów więcej